Çağrışımsal Eşleştirme (Transfer)
Tanım
Bir kavramın, toplumda olumlu ya da olumsuz duygular uyandıran başka bir kavramla bilinçli olarak yan yana getirilmesi yoluyla algının yönlendirilmesidir. Zihin, “birlikte sunulan şeyleri” mantık kurmadan bağlar. Bu teknik, birbirinden farklı kavramların duygular kullanılarak özdeşleştirilmesine sebebiyet verir.
Karşı Tedbirler
Bireysel çağrışımsal eşleştirme propagandalarından korunmanın en etkili yolu, zihinsel ayrıştırma refleksi geliştirmektir: birlikte sunulan kavram ve davranışın zorunlu olarak aynı şey olmadığını bilinçli biçimde fark etmek; duygusal tetiklenme (suçluluk, utanç, taraf seçmeye zorlanma) hissedildiğinde durup “burada kanıt mı sunuluyor yoksa duygu mu bağlanıyor?” sorusunu sormak; kavram için net tanım talep ederek belirsizliği dağıtmak; “bu kavram tarih boyunca sadece bu şekilde mi yaşandı?” diye zorunluluk testini uygulamak; aynı kavram için alternatif örnekler düşünerek tek davranışa indirgenmesini engellemek ve acele karar vermeyi reddetmektir.
Örnekler
Örnek 1
Terör eylemleri sürekli “İslami” etiketiyle sunulur. Failin politik, sosyolojik, bireysel yönleri geri plana itilir. Örneğin PKK, ateist temelli bir örgüt iken bu örgütün ateistlik yönü hiç ön plana çıkarılmaz, Müslüman örgütler ön plana çıkarılır.
Örnek 2
Şeriat, orta çağ ve geri kalmışlık ile ilişkilendirilir. Yeryüzünde uygulanan demokrasi gibi sistemlerin M.Ö bulunmuş olması ise geri plana atılır.
Örnek 3
Tesettür, baskı ile ilişkilendirilir. Tekil yaşanan aile baskıları genelleştirilir. Gönüllü tercihler geri plana atılır. Tesettürsüz giyinenler ise "özgürlük" ile eşleştirilerek duygu güçlendirilir.
Örnek 4
Dindarlık, akılsızlık ve bilim karşıtlığı ile özdeşleştirilir. Eğitim almamış bir Müslüman ile gayrimüslim bir bilim adamı karşılaştırılır. Gayrimüslim ülkelerde herkes okumuş eğitimli, Müslüman ülkelerde herkes cahil imajı verilmeye çalışılır.
Örnek 5
İslam, kadın düşmanlığı ile özdeşleştirilir. Kültürel ve örfi, olumsuz uygulamalar İslâm'a mâl edilir. Şeriat ülkesinde yaşanan herhangi bir olumsuzluk İslâm'a mâl edilir. Seküler ülkelerde yaşanan olumsuzluklar ise "gerçek sekülerizm bu değil" savunması ardına saklanır, kişisel hatalara indirgenir veya geri plana atılır.
Örnek 6
Cihat, terör olarak ilişkilendirilir. Savaş ve düşmana karşı mücadele yeryüzünde hüküm süren her sistemde var olan bir eylem olmasına rağmen, sadece İslâm'da var olan bir özellikmiş gibi lanse edilir.
Örnek Propaganda Paylaşımları